Çocuklarda Sağlıklı Beslenme Alışkanlıkları ve İpuçları

Çocuklarda sağlıklı yemek alışkanlıkları nasıl geliştirilir? Yemeğe karşı ilgiyi artıran ipuçları.

Çocuklarda yemek yeme davranışı kimi aileler için olağan bir durum iken, bazı ailelerde bu tam anlamıyla bir problem halini almıştır. Kardeşler arasında dahi yeme davranışında farklılıklar gözlemlenebilmektedir. Buradan yola çıktığımızda her çocuğun kendine özel ve tek olduğunu bir kez daha hatırlamakta fayda vardır. 

Ailelerin sıkça karşılaştığı sorunlar arasında yemeğin başından sonuna kadar yerinde oturamama, televizyon/tablet eşliğinde yemek yeme isteği, başkası tarafından beslenme isteği, çok yavaş yemek veya yemek seçmek sayılabilir. 

Öncelikle şunu belirtmek isteriz ki sizin yemek yeme alışkanlığınızın çocuğunuz üzerinde etkisi bulunmaktadır. Aynı zamanda yemek yemeyi bir sorun olarak algılayan ve bu durumun üzerine aşırı eğilen ebeveynlerin çocuklarında da yemekle ilgili problemler sıkça gözlemlenmektedir. Yemeği reddeden ya da yemekte sorunlar yaşayan çocukların, genel olarak bakıldığında, korumacı tutumu benimemiş, aşırı endişeli/duyarlı ebeveyn ile büyüdükleri fark edilmektedir. 

Neler Yapabiliriz?

• Çocuğunuzun sağlıklı beslenip beslenmediğini belirlemek için öncelikle bir hafta içinde neler yediğini takip ederek başlayabilirsiniz. 

• Çocuğun alışkanlık geliştirmesi için rutinlerin önemi büyüktür. 

Bunun için yemek saatlerinizi belirlemelisiniz.

• Yemek masasında birlikte yemek için siz de motivasyonunuzu arttırabilirsiniz. Ailece, ekran olmadan, birlikte oturulan yemek düzeni harika bir etkileşim yerine dönüşebilir.

  Televizyon karşısında yedirilen bir çocuk; ne yediğini, ne kadar yediğini fark edemeyecektir. Bu çocuklarda doyma hissi ve tat alma duygusu gelişemez. 

• Özellikle küçük çocuklarda acıkma hissinin gelişmesi ve yemek iştahının artması için yemek saatinden önce atıştırmalık bir şeyler vermeyebilirsiniz.

Yaşına uygun şekilde bekleme ile hazzı erteleme duygusunu geliştirmesine katkıda bulunmuş olursunuz

• Çocuğunuza ihtiyacına uygun miktarda yemek koyduğunuza emin olmalısınız. 

Yemeklerini küçük porsiyonlar halinde sunabilirsiniz. 

Çocuğunuz yeterince doymadıysa birşekilde tekrar isteyecek ya da açlığını gidermek için farklı yiyecekler talep edecektir.

• Çocuğunuz çok yavaş yiyebilir ya da etrafı kirletebilir.

Çocuğunuzu kendisi yemesi için teşvik edebilirsiniz. 

• Damak tadı, alışkanlıklar ve devamlı maruziyetle gelişir.Yeni bir besine alışabilmesi için çocuğunuz onu en az 10-15 kez tadım yapmalı. Bu demek oluyor ki sevmediğini söylediği bir yiyeceği çocuğunuza sunmaktan vazgeçmeyin.

Belli aralıklarla masaya getirdiğiniz bu besini tatması için onu teşvik edebilirsiniz.

• Yemeği farklı şekilde pişirmek de faydalı olabilir. Bir yemekte koku, görüntü veya önceki bir deneyim de tat algısını etkileyen faktörlerdendir. 

Çocuğunuzda herhangi duyusal hassasiyet olup olmadığını kontrol edebilir, bununla ilgili destek alabilirsiniz.

• Ona seçim şansı verebilirsiniz. Böylelikle kendini iyi hissedecektir. 

Sağlıklı yemek alternatifleri arasından seçim yapabilmesi çocuğunuza güç katacaktır.

• Yemeğe karşı ilgisini arttırmak için onunla birlikte alışveriş yaparak ve sonrasında mutfakta birlikte hazırlayarak ilgisini arttırabilirsiniz.

Yemek yemek çocuğunuzun gözünde bir eziyet değil bir keyif hali olmalıdır.

• Şeker, çikolata gibi yiyecekleri sürekli ödül aracı yapmamalısınız. Böyle davranarak bu yiyeceklerin çocuğun gözünde daha değerli olmasına neden olmuş olursunuz.

Sağlıklı beslenme, atıştırrmalığı hak etmek için yapılan bir eyleme dönüşmemeli.

• Masadan sık sık kalkma alışkanlığı varsa, öncelikle bunun uygun olmadığını net bir dille çocuğunuza anlatmalısınız.

  Masadan kalktığında tabağını kaldırmayı deneyebilirsiniz.

• Yemeğini yemeyi ısrarla reddediyorsa öncelikle neye ihtiyacı olduğunu anlamaya çalışın. Çocuğunuza kalan zamanı hatırlatabilirsiniz. Bunun için  alarm, kum saati gibi çocuğunuzu yaşına uygun yöntemler geiştirebilirsiniz. Konuşmanızda hiçbir şekilde tehdit unsuru olmamasına dikkat edin. Yeterli zaman içerisinde yemeğini bitirmediğinde masayı kaldırmak zorunda olduğunuzu önceden bildirin ve gerekirse, lütfen yapın. İlk zamanlarda aşırı tepki ile karşılaşabilirsiniz. Günler geçtikçe sizin sakin ve kararlı tutumunuzla çocuğunuzdaki direnç kırılacaktır. Özellikle anneler çocuğunun aç kaldığına daha çok üzülebilirler.

Birkaç gün az yemesi ona kalıcı bir zarar vermeyecektir, merak etmeyin.

• Çocuğunuzun aşırı hızlı yemesi onun sağlığı için sorun yaratabilir. Onu daha yavaş yemesi için desteleyin.

Her lokmada içinden 10’a kadar yavaş saymasını isteyebilirsiniz.

Son olarak size beklenti ve sunumun tat alma duygusu üzerindeki etkilerini araştıran bir çalışmadan bahsetmek isteriz: 

Burada çocuklara aynı besin iki farklı şekilde sunulmuş. İlk olarak sade görüntü içerisinde yemek çocuklara verilmiş. Çocukların yemekle ilgili yorumları ve tutumları kontrol edilmiş. Daha sonra aynı yemek popüler bir yiyecek markasının paketi içinde çocuklara sunulmuş. Çalışmanın sonucunda çocukların çoğunluğu ikinci sunumdaki yemeğin daha lezzetli olduğunu belirtmişlerdir. 

Kısaca zihnimizde oluşturduğumuz imaj ve yemeğe dair inançlarımız yemek yeme mekanizmasında da önemli yer teşkil etmektedir.